العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )

105

شرح كشف المراد ( فارسى )

آن . « صغرى » و علم به علت يعنى ذات خداوند مستلزم علم به معلول هم هست . « كبرى » پس خداوند عالم به موجودات ديگر و ما سوى اللّه مىباشد . « نتيجه » اثبات صغراى مرحلهء اوّل در آينده خواهد آمد ، و اثبات كبراى آن از مباحث گذشته دانسته مىشود . و اثبات صغراى مرحله دوّم در دليل اول فلاسفه بيان شد و اثبات كبراى اين مرحله هم در مقدمه همين دليل آمد پس نتيجه مىگيريم كه خدا هم عالم به ذات خويش و هم به ذوات ديگر است . ( علم خدا نامتناهى است ) قوله : و الاخير عامّ : مبحث دوم در باب علم خداوند پيرامون حدود علم الهى است و قبل از ورود در بحث مقدمه‌اى را ذكر نموده و در آن اقوال در باب علم را بيان مىكنم . دربارهء علم حق حدود دوازده نظريه مطرح است كه فهرست وار عبارتند از : 1 - گروهى از فلاسفه بسيار قديم مىگفتند خداوند به ذات خويش عالم نيست . 2 - گروه ديگر از فلاسفه قديم مىگفتند : خدا علم به ذات دارد ولى در ازل علم به معلومات و مخلوقات نداشت بعدها علم پيدا كرد . 3 - گروه ديگر مىگويند : خداوند هم علم به ذات دارد و هم علم به